Monthly Archives:mei 2016

De geur van de goden

22 mei 16
Simon Slijkhuis
No Comments

Het parfum van een hedendaagse godin, zo wordt het geurtje Olympea van Paco Rabanne omschreven. Het vormt de vrouwelijke tegenhanger van het mannengeurtje ‘Invictus’ uit 2013. Het imago dat om deze geurtjes heen hangt en de reclamefilmpjes die deze parfums moeten promoten zijn duidelijk geïnspireerd door de klassieke oudheid. De volgende reclame-tekst spreekt boekdelen:

“The fragrance of a modern day goddess, Paco Rabanne Olympea Eau de Parfum makes a statement of strength, power and seduction. Between myth and reality is where you’ll find Olympēa, a statuesque idol of conquest and victory. Her fragrance is just as commanding as she is, featuring a legend-inspiring salted vanilla accord that elevates her above the clouds.”

   akropolis

Het filmpje begint met een shot van de godenberg Olympus, hoog gelegen tussen de wolken. De aanblik doet sterk denken aan die van de Atheense akropolis.

We zien de aankomst van Olympea (gespeeld door het Braziliaanse model Luma Grothe) op de Olympus. Een witte sportauto met vleugels heeft haar gebracht, een verwijzing naar het gevleugelde paard Pegasus (auto’s maken eveneens gebruik van paardenkracht, ofwel pk’s), dat bereden werd door de held Perseus.

532146041_640  tumblr_no7cvdcYVJ1rp1oeto5_1280

Een van de Olympus-bewoners (een Apollo met baard) heeft zijn antieke lier bovendien vervangen door een moderne beatbox. Er is geen misverstand mogelijk: we zijn hier op een 21-ste eeuwse versie van de Olympus, zoals ook bevestigd wordt door de songtekst van Kanye West’s ‘Power’: ‘I’m living in the 21st century’ (zie mijn eerdere blogpost Kanye West en het zwaard van Damocles). De suggestie is duidelijk: wie dit parfum gebruikt, zal de schoonheid, (bovennatuurlijke) macht (‘power’) en onsterfelijkheid van de klassieke godinnen ontvangen. Het merk is bedoeld voor ‘the modern day Cleopatra’, ofwel: de vrouw die onweerstaanbaar verleidelijk wil zijn.

Wanneer Olympea de hoge trappen afdaalt, vergezeld door twee andere modellen (we denken onwillekeurig aan de drie Gratiën) draaien de godenbeelden aan weerszijden van de trap dan ook als betoverd om hun as. Door in haar handen te klappen heeft ze de onmiddellijke aandacht van alle mannen in haar omgeving gevangen, waaronder die van rugby-speler Nick Youngquest. Maar pas wanneer ze zich zwoel laat neerdalen in een zwembad, staat ze hem toe dat ze zijn blik beantwoordt.

Het filmpje verkondigt zo een ondubbelzinnige boodschap: de vrouw die Olympea gebruikt, wordt een hedendaagse Aphrodite of Cleopatra. Ze stijgt vol zelfvertrouwen op naar de Olympus, waar ze niet werd geboren maar die wel binnen haar bereik ligt wanneer ze daarvoor kiest (door het parfum te kopen!). Ze overwint voortaan alleen al met haar verschijning alle mannenharten en heeft voortaan een ‘Olympisch’ aura om zich heen. Luma draagt dan ook een lauwerkrans, de overwinningstooi van de Olympische Spelen.

So you wanna play with magic?

19 mei 16
Simon Slijkhuis
No Comments

Katy Perry speelt in haar video ‘Dark Horse’ de rol van Egyptische koningin. Wanneer we de video goed bekijken, wordt duidelijk dat de legendarische koningin Cleopatra VII (wie kent haar niet) de inspiratiebron moet zijn geweest. Hoe past deze video in de beeldvorming van deze veelbesproken vrouw uit de wereldgeschiedenis?

In de video zien we hoe ‘koningin’ Katy, gezeten op een troon met op de achtergrond een sfinx, tal van aanbidders ontvangt die haar geschenken komen brengen. Dat ze openstaat voor liefde wordt duidelijk in de tekst “Make me your Aphrodite”, maar de vrijers worden ook meteen gewaarschuwd: “But you better choose carefully, cause I am capable of anything”. In het vervolg van de video wordt de strekking van dit dreigement goed duidelijk: met inzet van magische krachten worden de vrijers niet alleen een voor een afgewezen, maar vrijwel tot niets gereduceerd: een hoopje zand, een beker water, een schoothondje. Deze vrouw is mooi en is mannen de baas!

De Cleopatra die hier ten tonele wordt gevoerd kenmerkt zich, naast luxe en rijkdom, door schoonheid, verleidingskunst, magische krachten en de rol van ‘femme fatale’ voor mannen met macht en aanzien. Dit strookt heel goed met de beeldvorming die in de Romeinse oudheid al op gang kwam. Octavianus verklaarde Egypte (Cleopatra) de oorlog, om daarmee zijn burgeroorlog met Marcus Antonius (na Julius Caesar Cleopatra’s tweede Romeinse minnaar) te verhullen. Hem was er dan ook alles aan gelegen om van Cleopatra een zo gevaarlijk en verdorven mogelijk beeld te scheppen. Het beeld van een wellustige verleidster en gifmengster, een vrouw die – als ze niet tegengehouden was – heel Rome had ‘ziekgemaakt’ en van de kaart geveegd. Een tovenares, die met de grootste nonchalance de ondergang van aanzienlijke mannen bewerkstelligde!

Identificatie met de godin Isis

Maar de gelijkenis met de Cleopatra uit de antieke bronnen gaat nog enkele stapjes verder. We komen Katy in de video namelijk tegen omwonden door slangen, wat een verwijzing lijkt naar Cleopatra’s legendarische zelfmoord (m.b.v. giftige slangen). En tegen het einde van de video bestijgt Katy een piramide, om bovenop te transformeren in de gevleugelde godin Isis. Cleopatra genoot in Egypte goddelijke status en identificeerde zich sterk juist met deze godin, die bovendien een sterke associatie heeft met magie. Julius Caesar zou, zeer van de Egyptische vorstin onder de indruk, in zijn Venus-tempel in Rome een controversieel gouden beeld laten plaatsen van Cleopatra als de godin Isis. De Romeinen wisten niet wat ze meemaakten.

katy-wings   isis-wings

Het is opvallend dat Katy niet de enige pop-queen is die zich recentelijk met Isis identiceerde: Rihanna liet een tattoo van Isis pal onder haar borsten zetten met de tekst “Complete woman! Model for future generations”. Waarschijnlijk zien deze pop-queens in Isis het voorbeeld van een ‘sterke vrouw’, zodat het wachten is op de dag dat ‘Queen’ Beyonce de godin zal gebruiken.

‘Make me your Aphrodite’

Tenslotte moeten we de songtekst “Make me your Aphrodite” nog even uitleggen. Aphrodite is uiteraard een Griekse (niet-Egyptische) godin (ze ligt wel in de lijn van Isis), maar wat veel mensen niet weten: ook Cleopatra was van Griekse komaf. Dat ze deze woorden dus ooit tegen Marcus Antonius gesproken zal hebben, is niet ondenkbaar. Voor hem komt de waarschuwing “you better choose carefully” echter te laat…